الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)

25

تفسير مجمع البيان (فارسى)

و تمام ميدهيم و چيزى از آن كم نخواهد شد ، و در اينكه منظور كيست اختلاف شده است ، جمعى مانند ضحاك و قتاده و ابن عباس گفته‌اند : منظور مشركانى هستند كه بروز قيامت ايمان نداشتند و كارهاى نيكى مانند صلهء رحم و دستگيرى مستمندان و خوددارى از ستمگرى و كمك بمظلومان و اعمال ديگرى كه مورد پسند عقل و خرد هست مانند پل ساختن و غيره داشتند ، خداى متعال پاداش اعمال چنين افرادى را در دنيا بدهد مثل اينكه روزيشان را وسعت داده و بدنشان را سالم گردانده و انواع نعمتها را در اختيارشان بنهد و ناراحتيها را از ايشان دور سازد . وجه ديگر آنكه گفته‌اند : هر يك از اين مشركان كه در حال كفر و شرك و پيش از آنكه بپاداش خود برسند از دنيا برود خداى تعالى در روز قيامت به همان اندازه كه حق دارد از عذاب او بكاهد ولى بهره‌اى از ثواب ندارد . و برخى چون جبائى گفته‌اند : مقصود از اين آيه منافقانى هستند كه به منظور دست يافتن بغنائم جنگى همراه پيغمبر - صلى اللَّه عليه و آله - بجنگ ميرفتند و هدف آنها يارى دين و ثواب آخرت نبود ، خداى تعالى براى اينان نصيبى از غنيمت جنگ منظور فرمود . و قول ديگر آنست كه منظور مردمان رياكارند كه چنين افرادى در آخرت ثواب و پاداشى ندارند و آيهء فوق مانند آن آيهء ديگر است كه فرموده : « مَنْ كانَ يُرِيدُ حَرْثَ الدُّنْيا نُؤْتِهِ مِنْها وَ ما لَهُ فِي الْآخِرَةِ مِنْ نَصِيبٍ » « 1 » و در حديث است كه پيغمبر اكرم - صلى اللَّه عليه و آله - فرمود : امت مرا بشوكت و قدرت در روى زمين مژده دهيد ، و هر كداميك از آنها كه عملى را براى دنيا انجام دهد در آخرت نصيب و بهره‌اى ندارد . « أُولئِكَ الَّذِينَ لَيْسَ لَهُمْ . . . » اينان در آخرت نصيبى جز آتش دوزخ ندارند ، و آنچه را در دنيا كرده‌اند از بين رفته است و استحقاق ثوابى در مقابل آنها ندارند زيرا آن اعمال را بر خلاف دستور انجام دادند ، و كارهايى را كه براى غير خدا كرده‌اند هدر و باطل است .

--> ( 1 ) - سورهء شورى آيهء 20 .